Der rechtsverbindliche Originaltext dieser Veröffentlichung ist auf Türkisch verfügbar. Eine geprüfte Übersetzung liegt noch nicht vor.
Trafik kazalarına karışan araçlar kısmi hasara uğrayabileceği gibi tam hasara (pert total) uğrayabilir. Yerli araçların karıştığı kazalarda aracın tam hasara uğradığı ve onarımının makul olmadığı veya mümkün olmadığı hallerde aracın kaza öncesi mevcut durumuna göre tespit olunan gerçek değerinden sovtaj değeri düşülerek aradaki bedel tazminat olarak ödenmektedir. Kısmi hasar halinde ise hasar veya bir diğer anlatım ile onarım bedeli ile aracın kaza tarihinden önceki mevcut durumuna göre kaza neticesinde alım – satım değerinde bir düşüş meydana gelmiş ise (değer kaybı) tazminat miktarı olarak talep edilebilmektedir.
Yabancı plakalı araçların trafik kazasında hasarlanması halinde ise yerli plakalardan farklı şekilde değerlendirme yapılmaktadır. Yabancı plakalı bir araç Türkiye’de meydana gelen bir trafik kazası neticesinde kısmi hasara uğrar ise, hasar bedeli (onarım bedeli) yine yerli araçlardaki gibi değerlendirilir. Burada dikkat edilmesi gereken husus, aracın onarımının yurtdışında gerçekleşmesi nedeniyle hasar bedeli döviz cinsinden ödemeyi gerektirir ise, yerleşik Yargıtay kararları uyarınca döviz cinsinden (yabancı para ile) harcamanın olay tarihindeki kur üzerinden Türk Lirası karşılığına hükmedilmesi gerekir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 99. Maddesi düzenlemesi sözleşme ile kararlaştırılan döviz cinsi ödeme halinde fiili ödeme günündeki kur üzerinden talepte bulunulabileceğini düzenlemiş ise de, Yargıtay kararlarında belirtildiği üzere haksız fiil tarihi itibariyle malvarlığında azalma meydana geldiğinden olay tarihi esas alınmalıdır.
Yabancı plakalı araçta meydana gelen değer kaybı hesaplaması ise araç hangi ülkede kayıtlı ise aracın o ülkedeki değeri dikkate alınarak hesaplanır.
Yabancı plakalı araç trafik kazasında tam hasara (pert total) uğramış olabilir. Yine, aracın onarımı mümkün olmakla birlikte makul bulunmayabilir. Bu halde öncelikle aracın maliki tarafından gümrüğe terk edilip edilmediği araştırılmalı, onarım gerçekleşip gerçekleşmediği değerlendirilmelidir. Yerleşik Yargıtay uygulamasına göre, yabancı plakalı aracın gerçek zararı, olay tarihinden önceki haliyle yabancı ülkedeki değeri ile Türkiye’de onarılması halinde yapılacak onarım giderinden hangisi az ise odur. Aracın tam hasara (pert total) uğraması nedeniyle maliki tarafından gümrüğe terk edildiğinin tespiti halinde sovtaj değeri tazminattan mahsup edilemeyecektir. Tam hasara uğramadığı halde gümrüğe terk edilen ve devletleştirilen araçlara yönelik istemlerde sovtaj bedelinin mahsup edilip edilmeyeceği yönünde kararlarda tam bir netlik bulunmamakla birlikte, aracın onarımı mümkün olmakla birlikte bu yol maliki tarafından tercih edilmeksizin gümrüğe terk edildiğinden artık sovtaj bedelinin mahsubu gerektiği ve aracın onarımı gerekmeyen kısmına yönelik bedellerin tazminat sorumlusuna yükletilmemesi gerektiği kanaatindeyim. Hemen belirtmek gerekir ki, aracın kısmi hasara uğradığı hallerde de yabancı plakalı aracın gerçek zararı, olay tarihinden önceki haliyle yabancı ülkedeki değeri ile Türkiye’de onarılması halinde yapılacak onarım giderinden hangisi az ise o bedeldir.